Main Menu

facebook instagram linkedin youtube
Blog
22
Οκτ

Λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος

Γράφτηκε από  Δρ. Γεώργιος Ε. Καπότσης, MD, PhD

Λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών
Επιστημονικά Υπεύθυνος Πνευμονολογικού Τμήματος "ΙΑΣΩ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ"

 

Υπολογίζεται ότι καθημερινά η αναπνευστική επιφάνεια του τραχειοβρογχικού δένδρου και των κυψελίδων έρχονται σε επαφή με περίπου 103 lt αέρα. Εντούτοις, η περιοχή αυτή παραμένει στείρα μικροβίων, λόγω επάρκειας των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού. Η εισβολή ή διείσδυση ενός μικροοργανισμού σε οποιοδήποτε σημείο του αναπνευστικού συστήματος, ως αποτέλεσμα της διαταραχής της ισορροπίας μεταξύ του αμυντικού συστήματος και του μικροβιακού πληθυσμού, είναι υπεύθυνη για τις λοιμώξεις του αναπνευστικού. Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, σύμφωνα με την ανατομική τους ταξινόμηση, διακρίνονται σε αυτές του ανώτερου αναπνευστικού (ρινίτιδα, παραρρινοκολπίτιδα, ωτίτιδα, φαρυγγίτιδα, επιγλωτίτιδα, λαρυγγίτιδα) και του κατώτερου αναπνευστικού (τραχειίτιδα, οξεία και χρόνια βρογχίτιδα, πνευμονία).

Οι εποχικές λοιμώξεις του αναπνευστικού, κατά την πλειοψηφία τους ιογενείς (ιώσεις), οφείλονται στον αυξημένο επιπολασμό που παρατηρείται ιδιαίτερα κατά τους φθινιπωρινούς και τους χειμερινούς μήνες από διάφορους ιούς, όπως οι ιοί της γρίπης τύπου Α (H1N1, H3N2, Η5Ν1), B και C, οι ρινοιοί (κοινό κρυολόγημα), ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (σοβαρή νόσο στα παιδιά και τους ηλικιωμένους), οι αδενοιοί και οι ιοί της παραινφλουέντζας (γριπώδης συνδρομή).

Αντιθέτως, η γρίπη αποτελεί οξεία νόσο του αναπνευστικού συστήματος, η οποία σχετίζεται με ήπια εως σοβαρή νόσηση κι έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή:

  • Προσβάλλει μεγάλο αριθμό ανθρώπων ετησίως
  • Ευθύνεται για το θάνατο ασθενών υψηλού κινδύνου
  • Επιβαρύνει σημαντικά το ασφαλιστικό σύστημα και το σύστημα υγείας
  • Προλαμβάνεται με τον εμβολιασμό

Εμφανίζεται με εποχικές εξάρσεις, κατά την περίοδο Οκτωβρίου-Απριλίου, με κορύφωση μεταξύ Δεκεμβρίου-Φεβρουαρίου, ενώ τα επικρατούντα στελέχη είναι άλλοτε άλλα, με κυριότερα αυτά του τύπου Α (H1N1, H3N2) και B, λόγω της χαρακτηριστικής ιδιότητας του ιού να μεταλλάσεται κάθε χρόνο. Η μετάδοση γίνεται κυρίως με τη διασπορά στον αέρα μικρών, αοράτων σταγονιδίων, που εκλύονται με το βήχα, τον πταρμό και την ομιλία καθώς επίσης και με τα χέρια, όταν αγγίζουμε μολυσμένες επιφάνειες και κατόπιν πιάνουμε τα μάτια, τη μύτη και το στόμα μας, ενώ παράγοντες όπως ο ψυχρός αέρας και ο συγχρωτισμός αυξάνουν τη μετάδοσή της. Χαρακτηρίζεται από οξεία έναρξη με υψηλό πυρετό (>38,50 – 400 C), διάρκειας 4-5 ημερών, έντονη κόπωση, κακουχία, ανορεξία, μυαλγίες, κεφαλαλγίες και αρθραλγίες. Μπορεί να συνυπάρχει καταροή, πονόλαιμος και βήχας μη παραγωγικός, ενώ στα παιδιά εκδηλώνονται και συμπτώματα από το γαστρεντερικό, όπως ναυτία, έμετοι και διάρροιες. Η εμφάνιση των συμπτωμάτων παρατηρείται 1-4 μέρες μετά την προσβολή από τον ιό και διαρκεί 2-7 μέρες, ενώ ο βήχας διαρκεί συνήθως περισσότερο (εως και μήνα). Κατά κανόνα, παρατηρείται αυτόματη βελτίωση σε 3-4 μέρες, και τα βαριά περιστατικά που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης και νοσηλείας αφορούν κυρίως στις ευπαθείς ομάδες. Στην περίπτωση αυτή, αρκετά συχνή και ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η επιδείνωση της κλινικής εικόνας, η οποία χαρακτηρίζεται από πυρετό υψηλό (>400 C) και παρατεινόμενο (>4 ημέρες), δύσπνοια, ταχύπνοια, κυάνωση, λιποθυμικά επεισόδια κι επιδείνωση υποκείμενου χρονίου νοσήματος, ενώ στα παιδιά μπορεί να συνοδεύεται από άρνηση λήψης τροφής και υγρών, υπνηλία, διέγερση και σπασμούς. Η αντιμετώπιση και θεραπεία στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτεί ανάπαυση και καλή διατροφή με άφθονα υγρά, αποφυγή του καπνίσματος και φαρμακευτική αγωγή με αντιπυρετικά-αναλγητικά επί συμπτωμάτων. Πρέπει να τονιστεί ότι τα αντιβιοτικά δεν καταπολεμούν τους ιούς, ενώ οι αναστολείς της νευραμινιδάσης (ζαναμιβίρη, οσελταμιβίρη) χορηγούνται μόνο σε άτομα ευπαθή και με σοβαρά συμπτώματα, αφού στην περίπτωση αυτή προλαμβάνουν τις επιπλοκές και τη σοβαρή νόσο, αρκεί βέβαια να χορηγηθούν εγκαίρως (εντός δύο ημερών από την έναρξη των συμπτωμάτων).

Η πρόληψη συνίσταται στην τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής και τον αντιγριπικό εμβολιασμό. Η αποφυγή στενής επαφής με άρρωστα άτομα, των οικογενειακών ή κοινωνικών συναθροίσεων, των μέσων μαζικής μεταφοράς και του συγχρωτισμού, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της έξαρσης, το συχνό και σχολαστικό πλύσιμο των χεριών και η αποφυγή επαφής τους με το στόμα, τη μύτη και τα μάτια, καθώς και η κάλυψη με το χέρι στόματος – μύτης κατά το βήχα και τον πταρμό αποτελούν απλά και πρακτικά μέτρα πρόληψης. Ο αντιγριπικός εμβολιασμός εφαρμόζεται κάθε χρόνο, γιατί ο ιός ΄΄αλλάζει΄΄ συχνά, κατά το χρονικό διάστημα Οκτωβρίου-Νοεμβρίου, άπαξ ετησίως στους ευπαθείς ενήλικες (άνω των 60 ετών, με καρδιοαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη, αλκοολισμό, κίρρωση, κακοήθη νοσήματα, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια., δρεπανοκυτταρική αναιμία), ενώ στα παιδιά <9 ετών, χορηγείται μια επαναληπτική δόση μετά από ένα μήνα. Χρειάζονται περίπου 2 εβδομάδες για τη δημιουργία των αντισωμάτων και η ανοσία, η οποία διαρκεί περίπου 6 μήνες, είναι αποτελεσματική στο 80% των εμβολιασθέντων. Είναι ασφαλές και δεν προκαλεί νόσο, ενώ μειώνει τις εισαγωγές στο νοσοκομείο και τους θανάτους από σοβαρές επιπλοκές.

 

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ.

Αναζήτηση στο Blog

Συνδρομή My Life

Συμπληρώστε τη φόρμα συνδρομής για να λαμβάνετε ΔΩΡΕΑΝ το περιοδικό My Life. Μετάβαση στη φόρμα

Όμιλος ΙΑΣΩ newsletter

Στον ιστότοπό μας χρησιμοποιούμε cookies προκειμένου να επιτύχουμε την ομαλή, ασφαλή και αποδοτική λειτουργία του.